Django CBV vs FBV: Sınıf ve Fonksiyon Temelli Görünümler Tam Karşılaştırma

Son güncelleme: Nisan 2026 · AnomixLabs Teknik Ekibi

CBV ve FBV birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Django'yu iyi bilen geliştirici her ikisini de kullanır — göreve göre doğru aracı seçer.

1. Function-Based Views (FBV)

FBV, bir Python fonksiyonu olarak yazılan view'dır. GET ve POST isteklerini request.method kontrolüyle ayrıştırır. Basitliği ve okunabilirliği güçlü yönleri:

from django.shortcuts import render, get_object_or_404, redirect
from django.contrib.auth.decorators import login_required
from .models import Article
from .forms import ArticleForm

@login_required
def article_create(request):
    if request.method == 'POST':
        form = ArticleForm(request.POST)
        if form.is_valid():
            article = form.save(commit=False)
            article.author = request.user
            article.save()
            return redirect(article)
    else:
        form = ArticleForm()
    return render(request, 'article_form.html', {'form': form})

2. Class-Based Views (CBV) — Generic Views

CBV, Django'nun sınıf hiyerarşisini kullanır. Generic view'lar standart CRUD kalıplarını minimal kodla sunar:

from django.views.generic import (
    ListView, DetailView, CreateView, UpdateView, DeleteView
)
from django.contrib.auth.mixins import LoginRequiredMixin
from django.urls import reverse_lazy

class ArticleListView(ListView):
    model = Article
    template_name = 'article_list.html'
    context_object_name = 'articles'
    paginate_by = 10
    ordering = ['-created_at']

class ArticleDetailView(DetailView):
    model = Article
    slug_field = 'slug'

class ArticleCreateView(LoginRequiredMixin, CreateView):
    model = Article
    fields = ['title', 'content']
    login_url = '/giris/'

    def form_valid(self, form):
        form.instance.author = self.request.user
        return super().form_valid(form)

class ArticleDeleteView(LoginRequiredMixin, DeleteView):
    model = Article
    success_url = reverse_lazy('article_list')

3. get_queryset ve get_context_data Override

class ArticleListView(ListView):
    model = Article

    def get_queryset(self):
        # Sadece yayınlanmış makaleleri, N+1'den kaçınarak getir
        return Article.objects.filter(
            is_published=True,
        ).select_related('author', 'category')\
         .prefetch_related('tags')

    def get_context_data(self, **kwargs):
        ctx = super().get_context_data(**kwargs)
        ctx['total_count'] = self.get_queryset().count()
        ctx['categories'] = Category.objects.all()
        return ctx

4. Mixin MRO Tuzağı

Birden fazla mixin kullanırken Python'ın Method Resolution Order (MRO) sırası kritiktir. LoginRequiredMixin her zaman birinci olmalıdır:

# DOĞRU — LoginRequiredMixin birinci
class ArticleCreateView(LoginRequiredMixin, CreateView):
    ...

# YANLIŞ — MRO çakışması, login redirect çalışmaz
class ArticleCreateView(CreateView, LoginRequiredMixin):
    ...

# Sırayı görmek için:
print(ArticleCreateView.__mro__)

5. Özel Mixin Yazmak

class AuthorRequiredMixin:
    """Yalnızca nesnenin sahibinin erişebildiği mixin."""

    def get_object(self):
        obj = super().get_object()
        if obj.author != self.request.user:
            from django.core.exceptions import PermissionDenied
            raise PermissionDenied
        return obj

class ArticleUpdateView(LoginRequiredMixin, AuthorRequiredMixin, UpdateView):
    model = Article
    fields = ['title', 'content']

6. FormView ile Özel Form Yönetimi

from django.views.generic.edit import FormView

class SearchView(FormView):
    template_name = 'search.html'
    form_class = SearchForm
    success_url = '.'  # Aynı sayfaya dön

    def form_valid(self, form):
        query = form.cleaned_data['query']
        # Arama işlemi, session'a kaydet vb.
        return super().form_valid(form)

7. Ne Zaman Hangisini Kullanmalı?

8. Test Yazımı: FBV vs CBV

from django.test import TestCase, Client
from django.contrib.auth import get_user_model

User = get_user_model()

class ArticleViewTests(TestCase):
    def setUp(self):
        self.user = User.objects.create_user('ali', password='pass')
        self.client = Client()

    def test_list_view(self):
        response = self.client.get('/makaleler/')
        self.assertEqual(response.status_code, 200)

    def test_create_requires_login(self):
        response = self.client.get('/makaleler/yeni/')
        self.assertRedirects(response, '/giris/?next=/makaleler/yeni/')

    def test_create_logged_in(self):
        self.client.login(username='ali', password='pass')
        response = self.client.get('/makaleler/yeni/')
        self.assertEqual(response.status_code, 200)

9. URL Yapısı Karşılaştırması

urlpatterns = [
    # FBV
    path('yeni/', views.article_create, name='article_create'),

    # CBV — .as_view() zorunlu
    path('', ArticleListView.as_view(), name='article_list'),
    path('/', ArticleDetailView.as_view(), name='article_detail'),
    path('/sil/', ArticleDeleteView.as_view(), name='article_delete'),
]

Özet

Her iki yaklaşımı da bilin ve duruma göre seçin. CBV: standart CRUD, tekrar eden kalıplar, mixin gereksinimi. FBV: karmaşık iş mantığı, webhook, tek işlevli view. Mixin kullanırken MRO sırasına dikkat edin — LoginRequiredMixin daima birinci. Test yazımı her iki yaklaşımda da benzer kolaylıkta.