Django 5.2 Proje Başlangıç Yapılandırması: 2026 Best Practices

Son güncelleme: Nisan 2026 · AnomixLabs Teknik Ekibi

Bir Django projesinin ilk saatlerinde alınan kararlar, aylarca süren geliştirme sürecini doğrudan etkiler. Doğru başlamak, sonradan yeniden yazmaktan her zaman daha ucuzdur.

1. Django 5.2 LTS Neden?

Django 5.2, Nisan 2025'te yayınlanan Long-Term Support (LTS) sürümüdür ve 2028 yılına kadar güvenlik güncellemesi alacaktır. Üretim projeleri için her zaman LTS sürümü tercih edin — bağımlı paketlerinizin her major Django sürümüne adapte olmasını beklemek yerine kararlı temelde çalışın.

Django 5.2'nin öne çıkan yenilikleri: Composite primary key desteği, LoginRequiredMiddleware (tüm view'lara tek satırda login zorunluluğu), ASGI performans iyileştirmeleri ve geliştirilmiş AsyncClient.

2. Kurulum: uv (Önerilen) veya pip

uv, Rust ile yazılmış ve pip'ten 10-100x daha hızlı bir Python paket yöneticisidir. 2024-2025'te Python ekosisteminin standart aracı haline geldi:

# Seçenek A: uv (önerilen)
$ pip install uv
$ uv venv .venv
$ source .venv/bin/activate  # Windows: .venv\Scripts\activate
$ uv pip install django==5.2

# Seçenek B: klasik pip
$ python -m venv .venv
$ source .venv/bin/activate
$ pip install django==5.2

# Proje oluştur
$ django-admin startproject config .
$ python manage.py startapp accounts

3. Custom User Model — İlk ve En Kritik Adım

Django'nun en önemli best practice'i: ilk migrate'den önce özel kullanıcı modeli tanımlayın. Sonradan yapmak migration cehennemi anlamına gelir — mevcut auth tabloları, foreign key ilişkileri ve permission yapısı tamamen bozulur. Deneyimlerimizde bu hatayı yapan her proje ciddi refactoring maliyetiyle karşılaştı:

from django.contrib.auth.models import AbstractUser
from django.db import models

class User(AbstractUser):
    # Şimdilik sadece 2 alan — ileride kolayca genişler
    phone = models.CharField(max_length=20, blank=True)
    avatar = models.ImageField(upload_to='avatars/', blank=True)

    class Meta:
        verbose_name = 'Kullanıcı'
        verbose_name_plural = 'Kullanıcılar'

AUTH_USER_MODEL = 'accounts.User'

4. django-environ ile .env Yönetimi

SECRET_KEY, veritabanı şifresi ve API anahtarları gibi hassas bilgileri asla kaynak koduna yazmayın. django-environ bu bilgileri .env dosyasından okur:

$ pip install django-environ

SECRET_KEY=django-insecure-degistirin-bunu
DEBUG=True
ALLOWED_HOSTS=localhost,127.0.0.1
DATABASE_URL=postgres://user:pass@localhost:5432/mydb
EMAIL_HOST_USER=ornek@gmail.com
EMAIL_HOST_PASSWORD=uygulama-sifresi

import environ

env = environ.Env(DEBUG=(bool, False))
environ.Env.read_env(BASE_DIR / '.env')

SECRET_KEY = env('SECRET_KEY')
DEBUG = env('DEBUG')
ALLOWED_HOSTS = env.list('ALLOWED_HOSTS', default=['*'])
DATABASES = {'default': env.db()}

5. Önerilen Klasör Yapısı

myproject/
├── config/              # settings, urls, wsgi, asgi
│   ├── settings.py
│   ├── urls.py
│   └── wsgi.py
├── apps/
│   ├── accounts/        # Custom User model — ilk app
│   ├── blog/
│   │   ├── models/
│   │   │   ├── __init__.py
│   │   │   └── article.py
│   │   ├── views/
│   │   └── tests/
│   └── core/            # Ortak utility'ler
├── static/
├── media/
├── templates/
├── locale/
├── .env
├── .gitignore
└── manage.py

6. Tam settings.py Organizasyonu

# ── CORE ────────────────────────────────────────
SECRET_KEY = env('SECRET_KEY')
DEBUG = env('DEBUG')
ALLOWED_HOSTS = env.list('ALLOWED_HOSTS')

# ── APPS ────────────────────────────────────────
INSTALLED_APPS = [
    'django.contrib.admin',
    'django.contrib.auth',
    'apps.accounts',
    'apps.blog',
]

# ── DATABASE ─────────────────────────────────────
DATABASES = {'default': env.db()}

# ── AUTH ─────────────────────────────────────────
AUTH_USER_MODEL = 'accounts.User'

# ── STATIC & MEDIA ───────────────────────────────
STATIC_URL = '/static/'
STATICFILES_DIRS = [BASE_DIR / 'static']
STATIC_ROOT = BASE_DIR / 'staticfiles'
MEDIA_URL = '/media/'
MEDIA_ROOT = BASE_DIR / 'media'

# ── EMAIL ────────────────────────────────────────
EMAIL_BACKEND = 'django.core.mail.backends.console.EmailBackend'

7. PostgreSQL Kurulumu

# Ubuntu/Debian
$ sudo apt install postgresql postgresql-contrib libpq-dev
$ sudo -u postgres psql
  CREATE DATABASE mydb;
  CREATE USER myuser WITH PASSWORD 'mypassword';
  GRANT ALL PRIVILEGES ON DATABASE mydb TO myuser;
  \q

# Python bağlantısı
$ pip install psycopg2-binary

# İlk migration
$ python manage.py migrate

8. Pre-Commit Hooks

Her commit öncesinde kod kalitesini otomatik kontrol eden araçlar. ruff (linter + formatter) ve mypy (tip kontrolü) ile:

$ pip install pre-commit ruff mypy
$ pre-commit install

repos:
  - repo: https://github.com/astral-sh/ruff-pre-commit
    rev: v0.3.0
    hooks:
      - id: ruff
        args: [--fix]
      - id: ruff-format
  - repo: https://github.com/pre-commit/pre-commit-hooks
    rev: v4.5.0
    hooks:
      - id: trailing-whitespace
      - id: end-of-file-fixer
      - id: check-merge-conflict
      - id: check-env-vars
        args: [--no-empty-required]

9. Güvenlik Checklist

# Django yerleşik güvenlik denetimi
$ python manage.py check --deploy

# Tipik output:
# WARNINGS:
# ?: (security.W004) You have not set SECURE_HSTS_SECONDS...
# ?: (security.W008) SECURE_SSL_REDIRECT setting is not set...

# HTTPS güvenlik ayarları (DEBUG=False ortamında)
SECURE_SSL_REDIRECT = True
SECURE_HSTS_SECONDS = 31536000  # 1 yıl
SECURE_HSTS_INCLUDE_SUBDOMAINS = True
SECURE_HSTS_PRELOAD = True
SESSION_COOKIE_SECURE = True
CSRF_COOKIE_SECURE = True
SECURE_CONTENT_TYPE_NOSNIFF = True

10. Staging / Production Ortam Ayrımı

Tek bir settings.py yerine ortam bazlı dosyalar kullanmak büyük projelerde esneklik sağlar:

config/
├── settings/
│   ├── __init__.py
│   ├── base.py      # Ortak ayarlar
│   ├── local.py     # Geliştirme (DEBUG=True, SQLite)
│   ├── staging.py   # Test sunucusu
│   └── production.py # Canlı (DEBUG=False, PostgreSQL)

# Ortam değişkeniyle geçiş
DJANGO_SETTINGS_MODULE=config.settings.production python manage.py migrate

# .env dosyasında
DJANGO_SETTINGS_MODULE=config.settings.local

Özet

Django 5.2 LTS projesi kurmak için sıralama: AbstractUser (ilk migrate öncesi), django-environ (.env yönetimi), modüler settings (base/local/production), PostgreSQL (production standardı), pre-commit (kod kalitesi), güvenlik checklist (python manage.py check --deploy). Bu 6 adım projenizin sağlıklı temeli.